Image
Top
Navigation

The Ides of March

De prijs van loyaliteit en verraad

It’s not your enemies who are likeliest to hurt you. It is, always, those you trust.
–  Rachel Caine

Ides of MarchDe titel ‘The Ides of March’ refereert naar de moord op Julius Caesar die op 15 maart om het leven werd gebracht, mede door een van zijn beste vrienden. We zijn gewaarschuwd; alle menselijke zwakheden zullen de revue passeren in dit prachtige politieke drama. Centraal in de film staat de ambitieuze, getalenteerde persvoorlichter Stephen Meijer. Hij heeft een missie en dat is de democratische presidentskandidaat Mike Morris laten winnen in de presidentsverkiezingen. Hij doet dat met veel passie, gelooft oprecht in deze charismatische idealist die voor duurzame energie en pacifisme gaat. Stephen geniet zichtbaar van het spel en schuwt geen middel om zijn held verder in het zadel te helpen. “Anything for a good cause!” Zijn talent blijft niet lang onopgemerkt. Een campagneleider van de andere democratische kandidaat Pullman nodigt hem op slinkse wijze uit om hem een baan aan te bieden. Stephen stribbelt eerst tegen maar gaat toch met hem praten. Verleidelijk genoeg want het is een nek-aan-nek race tussen beide kandidaten en de kansen lijken te keren in het voordeel van Pullman. Maar Stephen blijft loyaal aan Mike Morris. Met “Mike is my friend”,verweert hij zich. Vanaf dat moment raakt Stephen door zijn naïviteit zelf verstrikt in een web van spelletjes. De ontgoocheling laat niet lang op zich wachten.

Verraad speelt een grote rol maar minstens zo interessant is het proces dat Stephen doorloopt. Grenzend aan verliefdheid zet hij de mediagenieke presidentskandidaat op een voetstuk en projecteert volmaakte eigenschappen op hem. Door identificatie met deze leider deelt Stephen in zijn succes en macht en hij lijkt aan de vooravond te staan van een grote omwenteling. Met toewijding en warme loyaliteit helpt hij Mike om de wereld te verbeteren. Tot dat Stephen inziet dat hij slechts een pion is op het politieke schaakbord en wordt af geserveerd door Mike. Uiteraard kent Stephen ook zijn menselijke zwakheden. Hij wordt wraakzuchtig en biedt zich alsnog aan bij de andere kandidaat om Mike ten val brengen. Dat lukt niet en hij ziet dan in dat hij gebruikt werd door beide partijen. Maar Stephen herstelt zich en komt terug. De slotscène met Stephen is intrigerend; de kijker is nu aan zet om te bepalen wat Stephen gaat doen.

Managementgoeroe Kets de Vries geeft aan dat wij allen geneigd zijn om gevoelens van liefde en haat op leiders te projecteren. Bij het aantreden doen leiders er verstandig aan om in het begin het idealiseren toe te laten om respect af te dwingen en hoop te geven. Na enige tijd moeten zij stevig genoeg zijn om het ‘de-idealiseren’ toe te laten. Zij moeten regelmatig zichzelf de volgende vragen stellen: In hoeverre laat ik mij omringen met ja-knikkers of vleiers, in hoeverre monopoliseer ik de waarheid, hoe zeer laat ik kritiek en twijfel toe en organiseer ik tegenspraak, hoezeer laat ik mij door collega’s corrigeren, hoe ga ik om met medewerkers die slecht nieuws brengen en hoezeer stimuleer ik de creatieve kracht van mijn medewerkers? Deze analyse al dan niet met behulp van een onafhankelijk sparringpartner moet een beeld geven in hoeverre je als leider op weg bent naar gezond of ongezond leiderschap.
Een laag dieper gaat deze film over het universele verlangen van mensen naar de grote leider en de onoverkomelijke teleurstelling die daarop volgt met alle mogelijke gevolgen van dien, waaronder haat en verbittering. Een journaliste tegen Stephen: “Come on Stephen. Aren’t we friends anymore? …You’re my best friend, Ida.”