Image
Top
Navigation

Enduring Love

Mad about you

Love is an acute psychosis that may always be given a good prognosis? –
Ludwick Pick

EnduringDe openingsscène van deze film confronteert de kijker direct met het drama. Joe en Claire hebben een romantische picknick op een stille weide. Als Joe een champagnefles ontkurkt en Claire ten huwelijk wil vragen, komt er een rode luchtballon naar beneden. Een jongen zit in de mand en zijn grootvader probeert het gevaarte op de grond te houden. Vanuit verschillende hoeken komen mannen aangesneld om hulp te bieden, waaronder Joe en een onbekende man Parry. Even lijkt de situatie onder controle maar door een onverwachte windhoos gaat de luchtballon weer omhoog en trekt de mannen de lucht in. Uit lijfsbehoud laat iedereen los, behalve een man die aan een touw van de luchtballon bungelt en verderop in een weiland neerstort. Joe en Parry kijken elkaar heftig verward in de ogen en rennen dan naar de man. Parry smeekt Joe om samen voor de dode man te bidden. Enige tijd later, gekweld door schuldgevoelens en vele vraagtekens, raakt Joe langzaam maar zeker geobsedeerd door dit tragische ongeval. Maar hij is niet de enige, ook Parry raakt geobsedeerd en ontwikkelt een ziekelijke liefde voor Joe.

Spiegelbeelden en ambivalentie
Psycholoog Wilfried van Craen maakt in zijn boek ‘Gek van Liefde’ een boeiende analyse over obsessieve liefde en de relatie tussen stalker en gestalkte. Het intrigerende van deze film is dat het inzicht geeft in de complexe dynamiek tussen beiden. Maar ook – en dat is nieuw- werpt het een licht op het profiel van het slachtoffer. Bekend is dat een stalker een obsessieve liefde ontwikkelt, het object gaat idealiseren en absoluut zeker weet dat de liefde wederzijds is. Hooguit moeten er een paar hindernissen worden genomen. Het liefdesobject moet bijvoorbeeld worden gered uit de klauwen van diens vaste partner, desnoods met geweld. Parry zag na het ongeluk de intense blik van Joe als de verkondiging van zijn liefde voor hem. En streelde Joe niet vlak na het ongeval de blaadjes van de heg? Hun liefde is voorbestemd en gaat elke wettelijke sanctie te boven. Maar nu naar het slachtoffer van stalking, zonder een beschuldigende vinger naar hun te wijzen. Wat maakt hen ontvankelijk voor stalking? Zijn er parallellen te vinden tussen de stalker en diens liefdesobject? Hebben zij eigenschappen of innerlijke worstelingen die hen beiden kwetsbaar maken voor obsessieve gevoelens? Soms gaat het slachtoffer op zijn beurt de stalker controleren of begluren om weer grip te krijgen op de situatie. En zo kan de waan van de een, de waan van de ander worden.
In ‘Enduring love’ lijkt Joe getraumatiseerd, heeft herbelevingen en is obsessief met het ongeluk bezig. Hij maakt telkens wiskundige berekeningen of de luchtballon toch niet te stoppen was geweest, en in elk rood, rond object ziet hij een luchtballon. Later verschuift zijn obsessie naar Parry, die eerst onschuldig maar later op gevaarlijke wijze zijn leven ontwricht. Joe, de nuchtere wetenschapper, wordt irrationeler, wanhopiger en paranoïde. Parry ziet dezelfde heftige gebeurtenis als een teken van God en houdt zich obsessioneel bezig met Joe. Hij weet de juiste ‘haakjes’ te vinden in de verwarde toestand van Joe wat de liefdeswaan van Parry weer voedt.
Hoe belastend het ook is voor de persoon die gestalkt wordt, het is de moeite waard om te onderzoeken welk mogelijk aandeel hij zelf heeft in deze dynamiek. Ambivalente signalen zijn mest voor de liefdeswaan van de stalker. Belangrijk is dat een gestalkte zijn eigen ambivalentie onder ogen durft te zien en dit niet gaat verdringen, want dat wordt genadeloos opgepakt door de stalker. Het is menselijk, al te menselijk dat het slachtoffer ook positieve gevoelens ontwikkelt voor diegene die zo intensief met hem bezig is, ook al wordt hij tegelijkertijd verstikt door diens ‘liefde’. Uitdrukking geven aan deze ambivalentie bij begripvolle derden geeft rust en inzicht. Het helpt ook om afstand te kunnen nemen van deze complexe situatie waardoor de houding naar de obsessieve geliefde consequent en congruent wordt. En dat is meestal een hoopvol begin om dit destructieve patroon te doorbreken.